สมบัติของธาตุหมู่ IA

        ธาตุหมู่ IA หรือโลหะแอลคาไล (alkali metal) แอลคาไลแปลว่าด่าง เป็นธาตุที่มีคุณสมบัติเป็นโลหะทุกธาตุ

สมบัติทั่วไปของธาตุหมู่ IA

                1. ธาตุหมู่ IA เป็นโลหะเนื้ออ่อน สีเงิน มีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 1 และขนาดอะตอมใหญ่ที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับธาตุคาบเดียวกัน ทำให้พันธะโลหะที่เกิดขึ้นไม่แข็งแรง มีจุดหลอมเหลวต่ำ

                2. เป็นโลหะที่มีปฏิกิริยาว่องไวมากกว่าโลหะหมู่อื่น รอยตัดใหม่เป็นมันวาว เมื่อทิ้งไว้สักครู่ผิวจะหมอง

                3. นำไฟฟ้าและความร้อนได้ดีทุกทิศทางเนื่องจาก การเคลื่อนที่ของเวเลนซ์อิเล็กตรอนที่เกิดจากพันธะโลหะในผลึกโลหะ

                4. อะตอมมีขนาดใหญ่ที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับธาตุคาบเดียวกัน และมีค่า IE, EN และ EA ต่ำสุดในคาบเดียวกัน

                5. เมื่อเป็นสารประกอบจะมีประจุไฟฟ้าเป็น 1+ มีเลขออกซิเดชั่นเป็น +1 เช่น LiCl, K2S, Na3P เป็นต้น

ปฏิกิริยาทางเคมีของธาตุหมู่ IA

                1. ทำปฏิกิริยากับธาตุแฮโลเจนทุกธาตุ

                2. ทำปฏิกิริยากับแก๊สออกซิเจนในปริมาณที่มากเกินพอ เกิดเป็นสารประกอบออกไซด์

                3. เกิดปฏิกิริยารุนแรงกับ H2O ที่อุณหภูมิห้อง ได้เบสแก่ซึ่งแตกตัวเป็นไอออนได้ดีมากกับแก๊ส H2

                4. ออกไซด์ของโลหะหมู่ IA ทำปฏิกิริยากับ H2O ได้สารละลายเป็นเบส และค่าของความเป็นเบสจะเพิ่มขึ้นตามความโลหะของธาตุ  ธาตุที่มีสมบัติเป็นโลหะมากจะได้สารประกอบที่มีสมบัติเป็นเบสที่แรง

                5. เป็นตัวรีดิวซ์หรือให้อิเล็กตรอนที่ดี ดูได้จากค่า E° ซึ่งค่า E° แสดงการรับอิเล็กตรอนหรือการชิงอิเล็กตรอนของไอออนของธาตุ ธาตุที่มีค่า E° สูงจะรับอิเล็กตรอนได้ดี พบว่า Li+ มีค่า E° ต่ำที่สุดในหมู่ IA แสดงว่า Li+ รับอิเล็กตรอนไม่ดี แต่ Li ให้อิเล็กตรอนได้ดี

                6. สารประกอบหมู่ IA ละลายน้ำได้ดีและแตกตัวให้ไอออนบวกและลบได้ สารละลายที่นำไฟฟ้าได้ เรียกว่า สารละลายอิเล็กโทรไลต์

                7. ธาตุหมู่ IA ไม่พบเป็นธาตุอิสระในธรรมชาติ แต่จะพบในรูปของสารประกอบ

                8. การทดลองสารประกอบหมู่ IA ใช้วิธีเผาแล้วสังเกตสีของเปลวไฟ เช่น

                                - สารประกอบของโลหะโซเดียมให้เปลวไฟสีเหลือง

                                - สารประกอบของโลหะโพแทสเซียมให้เปลวไฟสีม่วง

                                - สารประกอบของโลหะลิเทียมให้เปลวไฟสีแดง