คลิกเข้าสู่หน้าปกติ จอมยุทธ์ไร้กระบวนท่า
 

ประวัติเจ้าสำนัก

อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี

อัตราการ เกิดปฏิ กิริยาเคมี
ทฤษฎี แก่นแท้ เขาแปลว่า
ปริมาณ ผลิตภัณฑ์ ปฏิกิริยา
เกิดหรือลด ในเวลา หนึ่งหน่วยมี

ผลิตภัณฑ์ หารเวลา นั่นล่ะสูตร
ภาษาพูด จำง่าย ใช้หลายที่
แต่จะวัด จากสารใด สารหนึ่งนี้
วัดกี่ที ต้องได้ค่า อัตราเท่ากัน

วิธีวัด อัตราฯ ดูชนิด   (อัตราฯ = อัตราการเกิดปฏิกิริยา)
ต้องพินิจ พิเคราะห์ เหมาะตามขั้น
ระบบก๊าซ ปริมาตร หรือความดัน
วัดจากดู สีสัน นั้นก็มี

วัดสารละลาย ความเข้มข้น ผลที่เปลี่ยน
วัดปริมาณ ของแข็งเพียร ต้องถ้วนถี่
นอกจากนั้น อาจมากมาย หลายวิธี
ดูให้ดี ให้ชัด วัดอัตราฯ

อัตราเกิด ปฏิกิริยา ในเทอมกราฟ
ขอให้ทราบ ทุกที ดังนี้ว่า
กราฟระหว่าง เวลากับ ปฏิกิริยา
หรือความเข้มฯ กับเวลา ก็มีควร  (ความเข้มฯ = ความเข้มข้น)

ปัจจัยที่ มีผล เป็นต้นนั้น
ตามบทเรียน มีห้าอัน เป็นสัดส่วน
หนึ่ง..คือความ เข้มข้น ผลกระบวน
สอง...ตัวเร่ง แปรปรวน ส่วนอัตรา

สาม...พื้นที่ ผิวของสาร ที่ตั้งต้น
สี่...คือผล อุณหภูมิ กลุ่มวัดค่า
ธรรมชาติ สารตั้งต้น เป็นผลมา
คือข้อห้า...ครบประเภท สังเกตวาง

ข้อควรจำ จำให้ดี ทุกทีเถิด
อัตราเกิด จะขึ้นกับ สารใดบ้าง
ต้องได้จาก การทดลอง มีของกลาง
ไม่ใช่ต่าง พิจารณา สมการ

กฎอัตราเร็ว หากถาม ตอบตามว่า
อัตราเกิด ปฏิกิริยา ถ้าพบผ่าน
เป็นสัดส่วน โดยตรง มั่นคงนาน
กับความเข้ม ของสาร ตั้งต้นเอง   ....

จบ  เรื่องปฏิกิริยาเคมี โดยสังเขป

กรด-เบส

ปฏิกิริยา ระหว่าง กรดกับเบส
จะสังเกต บอกกล่าว เล่าเฉลย
ที่ผ่านมา ทุกครั้ง ยังไม่เคย
ครั้งนี้ขอ พูดเอ่ย เลยต้องลอง

เมื่อกรดเบส ทำปฏิ กิริยา
ผลออกมา จะได้ แค่เพียงสอง
ที่ได้คือ น้ำกับเกลือ เมื่อตรวจตรอง
กรดเบสต้อง ปฏิกิริยา ระหว่างกัน

เมื่อรวมตัว พอดี มิมีเกิน
เรียก...ปฏิกิริยา สะเทิน ไม่เกินขั้น
สามารถหา ความเข้มข้น กรดเบสพลัน
ซึ่งเป็นชั้น เป็นตอน ก่อนกันไป

การคำนวณ  pH กรดเบสนั้น
หลักเกณฑ์ขั้น จะบอกลง อย่าสงสัย
ปฏิกิริยา กรดเบส เมื่อเสร็จใช้
ต้องอย่างหนึ่ง อย่างใด มากเกินพอ

ดูก่อนเดิม กรดเบสอย่าง ละกี่โมล
แล้วเขียนโดน สมการ ให้ถูกต่อ
จากสมการ สารใดเหลือ หรือหมดรอ
เหลืออยู่ก็ คิดเอา เหลือเท่าใด

นำความเข้มฯ กรดเบส ที่เหลือคิด
เป็นโมล/ลิตร เสียก่อน ได้เท่าไหร่
จึงคำนวณ  pH สำเร็จไว
สูตรกฎเกณฑ์ บอกให้ ไว้เท่านี้

สารละลาย อิเล็กโทรไลต์ นำไฟฟ้า
แตกตัวมา เป็นไอออน ทดสอบที่
เรียกว่าสาร อิเล็กโทรไลต์ ใกล้เคียงดี
ทั้งสองมี ปรากฏ ทดลองตอน

สารละลาย นอนอิ- เล็กโทรไลต์
ตัวนี้ไม่ นำไฟฟ้า มาแต่ก่อน
เรียกสารที่ มิแตกตัว เป็นไอออน
ชื่อสารนอน- อิเล็กโทรไลต์ ไม่ต้องแปล

สารละลาย ตัวไหน ไอออนมาก
เขาก็ลาก เรียกง่าย ไว้กลุ่มแก่
แตกตัวน้อย บางส่วน ไม่ชวนแล
เขาก็แค่ เรียกอ่อน สอนง่ายดี

อันต่อมา ไอออนใน สารละลายกรด
ซึ่งทั้งหมด เป็นอิเล็ก โทรไลต์นี่
ทดสอบด้วย กระดาษ ลิตมัสมี
ซึ่งเปลี่ยนสี น้ำเงิน เกินเป็นแดง

แสดงว่า สารละลายกรด ปรากฏตอน
มีไอออน เหมือนกัน นั่นบางแห่ง
จึงต้องเกิด สีสัน การเปลี่ยนแปลง
ซึ่งแสดง ชี้วัด อย่างชัดเจน
ต่างจากไอ- ออนในสาร ละลายเบส
ดูสังเกต ด้วยตา ก็จะเห็น
เปลี่ยนจากแดง เป็นน้ำเงิน เกินจำเป็น
เข้าประเด็น ไอออน เหมือนบางตัว

สรุปว่า สารละลาย กรดหรือเบส
ไอออนเหตุ ต่างกัน ฉันไม่มั่ว
ไฮโดรเนียม เป็นของกรด ทั้งหมดชัวร์
เบสถ้วนทั่ว ไฮดรอกไซด์ ไอออนครับ

อีกเรื่องหนึ่ง เกี่ยวกับน้ำ บอกความก่อน
การแตกตัว เป็นไอออน ตอนสำหรับ
ถ้าเป็นน้ำ บริสุทธิ์ สุดจะนับ
ต้องตรวจจับ ด้วย “แอม- มิเตอร์”ที

น้ำบริสุทธิ์ นำไฟฟ้า ได้น้อยมาก
เข็มเบนจาก เพียงเล็กน้อย ด้อยความถี่
จนถือว่า ความเข้มฯ ไม่เปลี่ยนมี
เรียก...ค่าคงที่ การแตกตัว ของน้ำไง

อินดิเคเตอร์ สำหรับ กรดกับเบส
ใช้สังเกต อยากรู้ ดูจากสี
โดยส่วนใหญ่ จะเป็น สารอินทรีย์
สมบัติมี กรด-เบสอ่อน ตอนตรวจรู้

การไทเทรต คือกระบวน หาปริมาณ
โดยของสาร ด้วยการวัด ชี้ชัดอยู่
ความเข้มข้น ,ปริมาตร จัดแจงดู
ที่ทำสู่ ปฏิกิริยา กันพอดี
ปฏิกิริยา ใกล้จุดพอดี นั้นมีชื่อ
ซึ่งก็คือ จุดยุติ ก่อนถึงที่
ถ้าหากทำ พอดีกัน ภาวะนี้
อีกชื่อมี จุดสมมูล จงเข้าใจ

สารละลาย บัฟเฟอร์ เสนอคาด
มันสามารถ ควบคุม  pHได้
ไม่ให้เปลี่ยน แปลงมาก จนเกินไป
เมื่อเติมกรด หรือเบสใส่ ไปเล็กน้อย

ประกอบด้วย สารละลาย ของกรดอ่อน
กับเกลือตอน ของกรด อ่อนนั้นหน่อย
หรือสารละลาย ของเบสอ่อน ไม่ด่างพร้อย
กับเกลือของ เบสอ่อนด้อย คู่กรด-เบสกัน....

จบเรื่อง กรด-เบส  โดยสังเขป.

 

สมดุลเคมี....

เรื่องสมดุล เคมี หลายที่ยาก
ต้องลำบาก อ่านบ่อยบ่อย จึงค่อยเก่ง
มัวกินนอน ดูหนัง หรือฟังเพลง
ถ้าไม่เร่ง ก็จะงง คงไม่ดี

ภาวะสมดุล อธิบาย ว่าหมายถึง
ภาวะซึ่ง ระบบ ครบคงที่
ความเข้มข้น ความดัน บรรดามี
หรือความเข้ม ของสี คงที่ตาม

สมดุลได- นามิก ไม่ฉีกวุ่น
เป็นสมดุล แง่อัตรา ถ้าถูกถาม
อัตราเร็ว ไปข้างหน้า พยายาม
เท่ากับความ เร็วย้อนกลับ นะครับคุณ

แต่กระนั้น อย่างไร ในระบบ
ท่านต้องพบ คงที่ ไม่มีวุ่น
อาจจะอยู่ ในภาวะ ที่สมดุล
หรือไม่อยู่ ก็ตามหมุน ไม่เป็นไร

สมดุลได- นามิก ไม่หลีกหลบ
ต้องเกิดใน ระบบ ผันกลับได้
จำสมดุล ไดนามิก โดยเร็วไว
จะเกิดใน ระบบปิด คิดทันที

กล่าวถึงหลัก ของเลอชา เตอร์ลิเยร์
ชื่อเท่เท่ คนนี้คิด ไม่ผิดที่
เมื่อระบบ สมดุล คุณรู้ดี
มันจะมี ปัจจัย ให้เปลี่ยนแปลง

ระบบนั้น จะเปลี่ยนแปลง ไปทิศทาง
เพื่อลดจาง ผลรบกวน ส่วนทุกแห่ง
ให้เข้าสู่ ภาวะเดิม ไม่เพิ่มแรง
คือพลิกแพลง เข้าสู่ อยู่สมดุล

ส่วนปัจจัย สามอย่างนี้ ล้วนมีผล
ความเข้มข้น ,ความดัน นั่นตัววุ่น
อุณหภูมิ อีกตัวหนึ่ง ซึ้งเลยคุณ
สามตัวนี้ เป็นทุน ที่วุ่นวาย

ตัวเร่ง ปฏิกิริยา กับภาวะ
หน้าที่จะ เพียงแค่เร่ง ให้เร็วหลาย
เร่งไปสู่ สมดุล คุณมากมาย
ไม่เสียหาย ให้ตำแหน่ง เปลี่ยนแห่งไป

ค่าคงที่ ของสมดุล ไม่วุ่นนัก
สัญลักษณ์ ตัวเค(K) คงเก๋ไก๋
เมื่อระบบ สมดุลแล้ว แน่วแน่ไว
ความเข้มฯใน สารทุกตัว ค่าคงทน

อัตราส่วน ความเข้มฯ ผลิตภัณฑ์
ต่อความเข้ม ทั้งหมดขั้น สารตั้งต้น
ที่เหลืออยู่...ณ ภาวะ...สมดุลดล
ทั้งหมดผล เรียกชื่อ คือเค(k) ครับ

การคำนวณ เรื่องสมดุล ของเคมี
ใช้วิธี ตามที่เรียน เพียรสดับ
ค่าต่างต่าง ทุกสัดส่วน คำนวณนับ
ต้องรู้ปรับ วิธีการ สารสัมพันธ์

โจทย์กำหนด ความเข้มข้น เริ่มต้นมา
รวมทั้งค่า เคก็ให้ มีไว้นั่น
ย่อมให้หา ความเข้มข้น ผลของมัน
ที่เกิดกัน ภาวะ สมดุลไป

กำหนดความ เข้มข้น เริ่มต้นนะ
และความเข้มฯ ที่ภาวะ สมดุลให้
ย่อมให้หา ค่าเค โดยเร็วไว
ก็จงใช้ คำนวณ กระบวนความ

สำหรับหลัก คำนวณ โดยถ้วนทั่ว
ต้องดูตัว พิจารณา โจทย์มาถาม
ทฤษฎี มากมาย ให้นิยาม
ต้องจำตาม ทุกขั้น ไม่บั่นทอน

ทำความเข้มฯ ของสารแต่ ละชนิด
ให้เป็นโมล ต่อลิตร คิดเสียก่อน
ดูว่าสาร ใดตั้งต้น จนแน่นอน
ซ้ายขวาตอน เขียนสมการ สำคัญใช้

แล้วดูที่ สมการ ของท่านว่า
สารใดหนา ใช้ไปบ้าง อย่างเท่าไหร่
หรือเกิดมา อย่างละ จะเท่าใด
สารเกิดใหม่ มีหรือป่าว เฝ้าคิดดู

หาความเข้มฯ ของสาร แต่ละตัว
คิดว่าชัวร์ ยังมี ที่เหลืออยู่
ณ ภาวะ สมดุล คุณคงรู้
พินิจชู แน่ชัด ให้จัดแจง

แทนค่าความ เข้มข้น ขั้นสุดท้าย
อธิบาย แต่ละขั้น หมั่นแถลง
แทนลงใน ค่าเค เขียนแสดง
แล้วลงแรง คำนวณ ป่วนได้เลย…

จบ  เรื่องสมดุลเคมี  โดยสังเขป.

 

 

ขอจบความ ตามยาว เพียงเท่านี้
เรื่องเคมี ที่แต่ง แบ่งตามขั้น
แต่ละบท ความคิด อาจติดตัน
ผิดไปนั้น ผมก็ ขออภัย

ฝากบทกลอน ทุกเบื้อง ในเรื่องนี้
เพื่อเป็นที่ ศึกษา ตามสมัย
เป็นคุณค่า เกิดก่อ สืบต่อไป
ไม่เข้าใจ ก็ถามครู ผู้ไตร่ตรอง

เกือบตีสอง จึงเสร็จ สำเร็จได้
หมดกาแฟไป นั่งจ้อง สองกระป๋อง
ตายังค้าง มึนมึน นั่งยืนมอง
เมื่อยสมอง ก็ต้องทำ เพราะจำเป็น

เพื่อพ้นผ่าน หวิดไป ได้เกรดหนึ่ง
เริ่มรู้ซึ้ง ลำบาก ยากแสนเข็ญ
แต่งกลอนนี้ ส่วนมาก ก็ยากเย็น
หาประเด็น เติมต่อ เปิดข้อมูล

นั่งอ่านย่อ เหมาะสม ปมพินิจ
ก็เพียงเพื่อ ชีวิต ไม่ติดศูนย์
ยอมรับว่า โง่งม โดยสมบูรณ์
ครูเกื้อกูล เมตตา จึงมาทำ  

สุดท้ายนี้ ขอฝาก ก่อนจากท่าน
ถ้าไม่อ่าน ไม่เขียน เรียนตกต่ำ
อนาคต อีกไกล อย่าให้ดำ
ขยันจำ ขยันคิด ขยันเรียน...

ผู้แต่ง...นายชาตรี   ตราชู 03/03/2553  01.50น.  ร.ร.ตะพานหิน จ.พิจิตร

 


    ยินดีต้อนรับ เข้าสู่   www.kme10.com   เว็บไซต์จอมยุทธ์   เรียบง่าย แต่ ไร้เทียมทาน

เคมีจอมยุทธ์

เริ่มนับ 4 สิงหาคม 2551

ผ้ดูแลเว็บไซต์ : นายธีรวัช อุดคำมี โรงเรียนตะพานหิน อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร, E-mail : jomyuthan@hotmail.com ::