:: กลับสำนักจอมยุทธ ::

 

แบบจำลองอะตอม

            อะตอม  มาจากภาษากรีกว่า  “atomos”  ซึ่งแปลว่า  “แบ่งแยกอีกไม่ได้”  หมายความว่า  อะตอม คือ หน่วยย่อยที่เล็กที่สุดซึ่งไม่สามารถแบ่งให้เล็กลงไปได้อีก  แนวความคิดดังกล่าวนี้ได้จากนักปราชญ์ชาวกรีก ชื่อ ดิโมคริตุส (Demokritos)


            แบบจำลอง  คือ มโนภาพที่สร้างขึ้นโดยอาศัยข้อมูลที่ได้จากการทดลอง  แบบจำลองทางวิทยาศาสตร์  เป็นมโนภาพที่นักวิทยาศาสตร์สร้างขึ้น  เพื่อบอกลักษณะของสิ่งที่มองไม่เห็น  เช่น  อะตอม  นอกจากนี้แบบจำลองยังใช้เป็นคำอธิบายสิ่งหนึ่งสิ่งใดก็ได้  แบบจำลองสามารถเปลี่ยนแปลงได้เมื่อข้อมูลจากการทดลองเปลี่ยนแปลงไป

 

 


1.แบบจำลองอะตอมของดอลตัน   (Jhon  Dalton)

โดยเสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับอะตอมไว้ในปี  พ.ศ. 2346  ซึ่งมีข้อความที่สำคัญสรุปได้ดังนี้
1.  สารแต่ละชนิดประกอบด้วยอนุภาคเล็ก ๆ เรียกว่าอะตอม  ซึ่งแบ่งแยกไม่ได้
2.  อะตอมจะทำให้เกิดใหม่หรือสูญหายไปไม่ได้
3.  อะตอมของธาตุชนิดเดียวกันมีสมบัติเหมือนกันและแตกต่างจากอะตอมของธาตุอื่น
4.  สารประกอบเกิดจากการรวมตัวกันของอะตอมของธาตุต่างชนิดกันด้วยอัตราส่วนของจำนวน
อะตอมคงที่เป็นเลขลงตัวน้อย ๆ
5.  โมเลกุลของสารประกอบชนิดเดียวกันย่อยมีสมบัติเหมือนกัน  และแตกต่างจากโมเลกุลของสารประกอบอื่น ๆ

            จากแนวคิดของดอลตัน  อะตอมเป็นหน่วยที่เล็กที่สุดซึ่งแบ่งแยกไม่ได้  ทำให้ได้แบบจำลองอะตอมตามมโนภาพของดอลตันเป็น  “ ทรงกลมที่มีขนาดเล็กที่สุด  ซึ่งแบ่งแยกไม่ได้ ”
แบบจำลองอะตอมของดอลตันใช้อธิบายเกี่ยวกับกฎทรงมวลสารสัมพันธ์ได้  จึงเป็นที่ยอมรับในสมัยนั้น  

 

อนุภาคมูลฐานของอะตอม

อะตอม  ประกอบด้วย อนุภาคมูลฐาน  3  ชนิด 
1.   อิเล็กตรอน    มีประจุลบ  มวลน้อย
2.  โปรตอน   มีประจุบวก  มีมวลมากกว่าอิเล็กตรอน
3.  นิวตรอน    มีประจุเป็นศูนย์  เป็นกลางทางไฟฟ้า   มวลของโปรตอนและนิวตรอนมีค่าใกล้เคียงกันมาก 

 
ตาราง   อนุภาคมูลฐานของอะตอม


อนุภาค

สัญลักษณ์

มวล

มวลเปรียบเทียบ

ประจุในหน่วย

ชนิดของ

 

 

kg

amu

กับอิเล็กตรอน

คูลอมบ์

esu

ประจุ

โปรตอน
นิวตรอน
อิเล็กตรอน

p
n
e

1.672 x 10-27
1.674 x 10-27
9.109 x 10-32

1.0073
1.0087
0.000540

1836
1839

1.602 x 10-19
0
1.602 x 10-19

4.8209x10-12
0
4.8209x10-12

+1
0
-1

1  amu.   =   1   atomic  mass  unit   =  1.66  x  10-24  g.

ตาราง    อนุภาคที่ไม่คงตัวภายในอะตอม


อนุภาค

สัญลักษณ์

มวล( amu.)

ประจุ  (esu.)

ชนิดของประจุ

โพสิตรอน
นิวตริโน
มีซอน

ดิวทีรอน

แอลฟา

e+ ,  b+  ,  +1e
n
p
m
D   ,  d
a ,    He

0.000540
-
0.156
0.118
2.01416

4.00276

4.8209  x 10-12 
0
4.8209  x 10-12 
4.8209 x 10-12 
4.8209  x 10-12 

9.6056  x 10-12 

+1
0
+1  ,  -1
+1  ,  -1
+1

+2

 เลขอะตอม  เลขมวล  และไอโซโทป
แบบจำลองอะตอมประกอบด้วยอนุภาคมูลฐาน  3  ชนิด  คือ  อิเล็กตรอน  โปรตอน  และนิวตรอน  เพื่อความสะดวกในการเขียนโครงสร้างของอะตอม  นักวิทยาศาสตร์จึงได้กำหนดสัญลักษณ์ต่าง ๆ แทนอนุภาคมูลฐานเหล่านั้นขึ้นมา  คือ  เลขอะตอม  และเลขมวลของธาตุ

            เลขอะตอม(Atomic  number)  ใช้สัญลักษณ์  Z    หมายถึง  ตัวเลขที่แสดงจำนวนโปรตอนที่มีอยู่ในนิวเคลียสของธาตุ  อะตอมของธาตุชนิดหนึ่ง ๆ  จะมีจำนวนโปรตอนเฉพาะตัวไม่ซ้ำกับธาตุอื่น ๆ  ธาตุชนิดเดียวกันจะต้องมีจำนวนโปรตอนหรือเลขอะตอมเท่ากัน          ถ้าอะตอมที่เป็นกลาง  จำนวนอิเล็กตรอนเท่ากับจำนวนโปรตอน
แต่ถ้าอะตอมไม่เป็นกลาง  จำนวนอิเล็กตรอนจะไม่เท่ากับโปรตอน

เพราะฉะนั้น  เลขอะตอม  =  จำนวนโปรตอน   =   จำนวนอิเล็กตรอน

            เลขมวล ( Mass  number)   ใช้สัญลักษณ์เป็น  A    หมายถึง  ผลรวมของจำนวนโปรตอน  และจำนวนนิวตรอนในนิวเคลียส  เลขมวลไม่ใช่  มวลอะตอม  เลขมวลจะต้องเป็นจำนวนเต็มเสมอ  แต่มวลอะตอมอาจจะเป็นเลขจำนวนเต็มหรือไม่ก็ได้


สัญลักษณ์นิวเคลียร์ (Nuclear  symbol)   เป็นสิ่งที่ใช้เขียนแทนโครงสร้างของอะตอม  โดยบอกรายละเอียดเกี่ยวกับจำนวนอนุภาคมูลฐานของอะตอม   วิธีการเขียนตามข้อตกลงสากลคือ เขียนเลขอะตอมไว้มุมล่างซ้าย  และเลขมวลไว้มุมบนซ้ายของสัญลักษณ์ของธาตุ
เขียนเป็นสูตรทั่ว ๆ  ไปดังนี้                      

สัญลักษณ์นิวเคลียร์       =             X                               X   คือ  สัญลักษณ์ของธาตุ
A   คือ  เลขมวล
Z    คือ  เลขอะตอม
ถ้าให้      n  =  จำนวนนิวตรอน

ความสัมพันธ์ระหว่างเลขอะตอม  เลขมวล   และจำนวนนิวตรอนได้ดังนี้


เลขมวล             =    เลขอะตอม   +  จำนวนนิวตรอน
A         =         Z             +        n

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 
: ผู้ดูแลเว็บไซต์ : นายธีรวัช อุดคำมี สำนักจอมยุทธ์ : โรงเรียนตะพานหิน อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร :
Email : jomyuthan@hotmail.com